matabadmin
رئیس‌جمهور سوریه با معرفی پروژه‌های «چهار دریا» و «۴+۱» درصدد است مسیرهای جایگزینی برای انتقال انرژی از خلیج فارس به اروپا ایجاد کند تا وابستگی جهانی به تنگه هرمز را کاهش دهد، اما تحقق این طرح‌ها با چالش‌های عظیم سیاسی، امنیتی و مالی روبه‌رو است.
به گزارش خبرنگار ما، در حالی که تسلط ایران بر تنگه هرمز به عنوان برگ برنده کشورمان در تحولات جهانی و منطقه‌ای به اثبات رسیده است، به نظر می‌رسد سوریه تحت رهبری احمد الشرع تلاش می‌کند از آب گل‌آلود تحولات منطقه‌ای ماهی بگیرد و با تعریف مسیرهای جدید برای انتقال نفت و گاز، اهمیت تنگه هرمز را کاهش دهد.
پروژه چهار دریا؛ اتصال خلیج فارس به سه دریای دیگر
پروژه «چهار دریا» که با نام «ابتکار کریدور ۹» نیز شناخته میشود، یک شبکه یکپارچه حمل و نقل و انرژی را طراحی می‌کند که خلیج فارس، دریای مدیترانه، دریای خزر و دریای سیاه را به هم متصل می‌سازد. هدف اصلی این طرح، معرفی سوریه و ترکیه به عنوان مراکز حیاتی برای جریان‌های انرژی و تجارت منطقه‌ای است.
بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، احمد الشرع در نشست‌های اخیر خود در ترکیه و اتحادیه اروپا اعلام کرده است که کشورش قصد دارد از موقعیت استراتژیک خود استفاده کرده و دسترسی امنی از خلیج فارس به دریای مدیترانه فراهم نماید. بخشی از این طرح شامل بازسازی خط لوله کرکوک-بانیاس با هزینه تخمینی ۴.۵ میلیارد دلار است که سالانه ۲۰۰ میلیون دلار درآمد ترانزیتی برای سوریه به همراه خواهد داشت.
طرح «۴+۱» و کریدورهای جایگزین انرژی
در کنار پروژه چهار دریا، سوریه طرح «۴+۱» را معرفی کرده است که تمرکز آن بر ایجاد کریدورهای امن و یکپارچه انرژی از طریق مسیرهای خشکی (زمینی، ریلی و دریایی) است. مجموع هزینه خوش‌بینانه این دو پروژه کمتر از ۵۰ میلیارد دلار برآورد شده، اما چالش‌های پیش‌رو بسیار جدی هستند:
- تأمین مالی هنگفت و جذب سرمایه‌گذار بینالمللی در شرایط تحریم سوریه
- شرایط امنیتی ناپایدار و وجود مناطق جنگ‌زده در سوریه
- کمبود نیروی کار ماهر و نیاز به بازسازی گسترده زیرساخت‌ها
رقابت منطقه‌ای و چالش‌های پیش روی جایگزینی تنگه هرمز
طرح‌های سوریه با رقابت شدید کریدورهای جایگزین دیگر مانند کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) روبه‌رو هستند که بدون عبور از ایران، مسیر هند به امارات، عربستان، اردن و سپس بندر حیفا را به اروپا متصل می‌کند. کارشناسان معتقدند که در صورت تحقق این پروژه‌ها، می‌تواند در بلندمدت وابستگی اروپا و کشورهای منطقه به تنگه هرمز را کاهش داده و موقعیت ترانزیتی ایران را تضعیف کند. با این حال، تحقق این پروژه‌ها مستلزم اسپانسرهای دارای انگیزه پرقدرت، ثبات سیاسی، امنیت منطقه‌ای و همکاری بینالمللی است و بدون این مؤلفه‌ها، این ایده‌ها تنها در حد طرح‌های بلندپروازانه روی کاغذ باقی خواهند ماند.
