matabadmin
در دو روز گذشته انتشار برخی مطالب و تصاویر در شبکه‌های اجتماعی درباره بسته‌شدن مرز زمینی ایران و ترکیه، نگرانی‌هایی را میان صاحبان کالا، شرکتهای حملونقل و فعالان تجارت زمینی ایجاد کرد. بررسی آخرین وضعیت مرزهای زمینی نشان می‌دهد پایانه مرزی بازرگان مسدود نشده و تردد ناوگان حملونقل در این مرز ادامه دارد.
مدیرکل راهداری و حملونقل جاده‌ای آذربایجان غربی نیز با رد شایعات مربوط به انسداد پایانه مرزی بازرگان اعلام کرده است که فعالیت این مرز به‌صورت شبانه‌روزی ادامه دارد. بنابراین تصاویری که از صف کامیون‌ها و ازدحام در محدوده بازرگان منتشر شده‌اند، به معنای بسته‌شدن مرز ایران و ترکیه نیستند.
در واقع، طی روزهای اخیر شایعات مشابهی درباره چند مرز زمینی ایران با کشورهای همسایه منتشر شد و بخشی از این اخبار از تصاویر ازدحام کامیون‌ها یا توقف‌های مقطعی در مرزها ناشی شده بود. خبرگزاری مهر نیز با اشاره به همین موضوع، از انتشار شایعات درباره مرزهای ایران با ترکیه، عراق و پاکستان خبر داده است.
مرز بازرگان همچنان فعال است
مهم‌ترین مسیر زمینی ایران و ترکیه، پایانه مرزی بازرگان در استان آذربایجان غربی است که در طرف مقابل به گوربولاغ ترکیه متصل میشود. این پایانه یکی از اصلی‌ترین مسیرهای ورود و خروج کامیون‌های تجاری میان دو کشور محسوب میشود.
در کنار بازرگان، پایانه مرزی رازی در شهرستان خوی و پایانه مرزی سرو در منطقه ارومیه نیز از دیگر مسیرهای ارتباط زمینی ایران و ترکیه هستند.
انتشار خبر بسته‌شدن مرز بازرگان در شرایطی اتفاق افتاد که تصاویر مربوط به ازدحام کامیون‌ها و مسافران در این پایانه در فضای مجازی بازنشر شده بود. همین موضوع باعث شد برخی کانال‌ها و صفحات، ازدحام موجود را به بسته‌شدن مرز نسبت دهند؛ ادعایی که از سوی مسئولان مربوطه رد شده است.
بنابراین در حال حاضر نمی‌توان توقف فعالیت مرز بازرگان را مبنای برنامه‌ریزی برای حمل بار قرار داد و ارسال بار زمینی از ایران به ترکیه همچنان در حال انجام است.
ارسال بار زمینی به عراق؛ تفاوت شایعه با توقف‌های مقطعی
بخش دیگری از شایعات روزهای اخیر مربوط به مرزهای ایران و عراق بود. در این مورد باید میان «بسته‌شدن کامل مسیرهای زمینی ایران و عراق» و «توقف موقت برخی پایانه‌ها» تفاوت قائل شد.
در روزهای اخیر گزارش‌هایی درباره توقف فعالیت در پایانه‌های شلمچه و چذابه منتشر شد؛ با این حال این وضعیت به معنای بسته‌شدن تمام مرزهای زمینی ایران و عراق نبود. گزارش‌های منتشرشده از بازگشایی مجدد این دو مرز نیز حکایت دارد.
از سوی دیگر، پایانه مرزی مهران همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای زمینی ایران و عراق محسوب میشود و در گزارش‌های مربوط به توقف شلمچه و چذابه نیز وضعیت مهران به‌عنوان مسیر فعال گزارش شده است.
در نتیجه، نمی‌توان بر اساس توقف چندساعته یا موقت یک پایانه، نتیجه گرفت که «ارسال بار زمینی به عراق متوقف شده است». برای شرکتهای حملونقل و صاحبان کالا، وضعیت هر پایانه باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.
ارسال بار زمینی به ارمنستان نیز ادامه دارد
در مرز ایران و ارمنستان نیز پایانه مرزی نوردوز مهم‌ترین مسیر زمینی برای جابهجایی کالا میان دو کشور است. آخرین گزارش‌های منتشرشده از منطقه جلفا نشان می‌دهد مرز ایران و ارمنستان در محدوده نوردوز در شرایط عادی قرار دارد.
بنابراین شایعاتی که در روزهای اخیر درباره اختلال گسترده در مسیرهای زمینی کشورهای همسایه منتشر شده، نباید به معنای توقف دائمی حمل بار تلقی شود.
ارسال بار زمینی به ترکیه از مسیرهایی مانند بازرگان، رازی و سرو، ارسال بار زمینی به عراق از مسیرهایی مانند مهران، شلمچه و چذابه و ارسال بار زمینی به ارمنستان از مسیر نوردوز، همچنان در شبکه حملونقل زمینی ایران انجام میشود.
چرا صف کامیون‌ها به‌معنای بسته‌شدن مرز نیست؟
یکی از دلایل اصلی انتشار شایعه بسته‌شدن مرزها، تصاویر صف کامیون‌ها در پایانه‌های مرزی است. با این حال ایجاد صف در مرز لزوماً به معنای انسداد پایانه نیست.
ترافیک کامیون‌ها می‌تواند به دلایلی مانند افزایش حجم بار، فرآیندهای گمرکی، کنترل اسناد، بازرسی، محدودیت‌های طرف مقابل، تغییر شیفت کاری یا افزایش ناگهانی تقاضای حمل ایجاد شود. به همین دلیل، برای تشخیص وضعیت واقعی یک مرز باید به اطلاعیه‌های رسمی راهداری، گمرک و مسئولان پایانه توجه کرد، نه صرفاً تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی.
در مورد بازرگان نیز همین مسئله باعث شکل‌گیری بخشی از شایعات اخیر شد؛ در حالی که مسئولان از ادامه فعالیت پایانه و تردد ناوگان خبر داده‌اند.
وضعیت فعلی برای صاحبان بار چه معنایی دارد؟
برای صاحبان کالا و شرکت‌هایی که در حال برنامه‌ریزی حمل زمینی به ترکیه، عراق یا ارمنستان هستند، مهم‌ترین نکته این است که اخبار مربوط به «بسته‌شدن مرز» را به‌صورت کلی و بدون توجه به پایانه مشخص، مبنای تصمیم‌گیری قرار ندهند.
در شرایط فعلی، مسیر ترکیه از طریق بازرگان همچنان فعال است و حمل بار زمینی به این کشور متوقف نشده است. در مسیر عراق نیز با وجود توقف‌های مقطعی در برخی پایانه‌ها، نمی‌توان از توقف کلی حمل زمینی میان دو کشور صحبت کرد. مسیر ارمنستان نیز از طریق نوردوز در شرایط عادی گزارش شده است.
جمع‌بندی
شایعات منتشرشده در یکی دو روز گذشته درباره مسدود شدن مرز زمینی ایران و ترکیه صحت ندارد و پایانه بازرگان همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد. در همین حال، حمل بار زمینی به ترکیه، عراق و ارمنستان نیز به‌صورت مستمر در شبکه حملونقل زمینی کشور انجام میشود؛ هرچند ممکن است در برخی پایانه‌ها به دلیل شرایط عملیاتی یا امنیتی، توقف‌ها و محدودیت‌های کوتاه‌مدت ایجاد شود.
برای فعالان حملونقل، تفاوت میان «انسداد مرز» و «توقف یا کندی موقت تردد در یک پایانه» اهمیت زیادی دارد. انتشار اخبار بدون بررسی منبع رسمی می‌تواند باعث نگرانی صاحبان کالا و حتی تصمیم‌های اشتباه درباره انتخاب مسیر حمل شود.
