matabadmin
سهم بنادر شمالی در جابهجایی و واردات کالاهای اساسی کشور در سال جاری افزایش قابل توجهی داشته و از ۱۸ درصد در سال گذشته به ۳۱ درصد رسیده است. همزمان با این تغییر، حجم تخلیه کالا در بنادر شمالی نیز رشد ۹۰ درصدی را تجربه کرده است؛ اتفاقی که از تغییر مسیر بخشی از جریان کالایی کشور و استفاده بیشتر از ظرفیت بنادر دریای خزر حکایت دارد.
بنادر شمالی سهم بیشتری از واردات کالاهای اساسی گرفتند
محمد شکیبی‌نسب، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، با اشاره به تغییرات ایجادشده در مسیرهای دریایی کشور اعلام کرد که سهم بنادر شمالی از سبد واردات کالاهای اساسی از ۱۸ درصد در سال گذشته به ۳۱ درصد در سال جاری رسیده است.
به گفته او، محدودیت‌های ایجادشده در برخی مسیرهای دریایی موجب شد سازمان بنادر به سمت بازآرایی جریان ورود کالا حرکت کند و ظرفیت‌های موجود در بنادر شمالی را بیش از گذشته به کار بگیرد. در این چارچوب، ظرفیت اسکله‌ها، انبارها و باراندازهای این بنادر برای پذیرش حجم بیشتری از کالا فعال شده است.
مقایسه سهم بنادر شمالی در حمل کالاهای اساسی
| شاخص | سال گذشته | سال جاری |
|---|---|---|
| سهم بنادر شمالی از واردات کالاهای اساسی | ۱۸ درصد | ۳۱ درصد |
| تغییر سهم | — | ۱۳ واحد درصد افزایش |
افزایش ۱۳ واحد درصدی سهم بنادر شمالی نشان می‌دهد که نقش این بنادر در زنجیره تأمین کالاهای اساسی نسبت به گذشته پررنگ‌تر شده است.
تجهیزات بنادر شمالی برای افزایش حجم عملیات تقویت شد
یکی از محورهای این تغییر، انتقال بخشی از تجهیزات راهبردی از بنادر جنوبی به بنادر شمالی بوده است. سازمان بنادر همچنین با هماهنگی گمرک، عملیات تخلیه، بارگیری و خروج کالا را در این بنادر به شکل شبانه‌روزی دنبال کرده است.
بر اساس گزارش منتشرشده، این اقدامات در کنار استفاده از ظرفیت‌های موجود موجب شده حجم تخلیه کالا در بنادر شمالی ۹۰ درصد افزایش پیدا کند. در سایر کالاها نیز رشد ۶۵ درصدی گزارش شده است.
بیش از نیمی از ظرفیت اماکن پیرامون بنادر شمالی خالی است
با وجود افزایش سهم بنادر شمالی در واردات کالاهای اساسی، همچنان بخش قابل توجهی از ظرفیت فضاهای پیرامونی این بنادر مورد استفاده قرار نگرفته است. طبق اعلام مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، بیش از ۵۵ درصد ظرفیت اماکن پیرامون بنادر شمالی خالی است.
این آمار از وجود ظرفیت توسعه‌ای در این بخش حکایت دارد؛ به‌ویژه اگر زیرساخت‌های بندری، تجهیزات تخلیه و بارگیری و ارتباط این بنادر با شبکه حملونقل پسکرانه به شکل همزمان تقویت شوند.
تغییر مسیر واردات چه نقشی در افزایش سهم بنادر شمالی داشت؟
افزایش سهم بنادر شمالی را نمی‌توان صرفاً نتیجه افزایش ظرفیت فیزیکی این بنادر دانست. بخشی از این تغییر به تصمیم برای انتقال جریان ورود کالا از مسیرهای جنوبی به مسیرهای شمالی مربوط است.
در چنین شرایطی، بنادر شمالی به عنوان مسیر جایگزین بخشی از جریان تأمین کالاهای اساسی وارد عمل شده‌اند. این تغییر می‌تواند از منظر مدیریت ریسک زنجیره تأمین نیز اهمیت داشته باشد؛ زیرا توزیع جریان کالا میان مسیرها و بنادر مختلف، امکان استفاده از ظرفیت‌های جایگزین را افزایش می‌دهد.
ظرفیت ۳۰ میلیون تنی بنادر شمالی در برابر ۲۷۰ میلیون تن در جنوب
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، ظرفیت اسمی مجموع بنادر کشور حدود ۳۰۰ میلیون تن است که از این میزان، حدود ۲۷۰ میلیون تن در بنادر جنوبی و ۳۰ میلیون تن در بنادر شمالی قرار دارد.
با این حال، رشد سهم بنادر شمالی در جابهجایی کالاهای اساسی نشان می‌دهد ظرفیت این بنادر، حتی با وجود سهم پایین‌تر از ظرفیت اسمی کل کشور، می‌تواند در شرایط خاص نقش مهمی در زنجیره تأمین ایفا کند.
بنادر شمالی در مسیر افزایش نقش خود در زنجیره تأمین قرار گرفتند
افزایش سهم بنادر شمالی از ۱۸ به ۳۱ درصد، در کنار رشد ۹۰ درصدی حجم تخلیه کالا، نشان می‌دهد که آرایش جریان کالا در بنادر کشور در حال تغییر است. ادامه این روند به میزان سرمایه‌گذاری در تجهیزات، توسعه زیرساخت‌های بندری، ظرفیت انبارش و هماهنگی میان سازمان بنادر و گمرک وابسته خواهد بود.
در صورت تداوم این سیاست، بنادر شمالی می‌توانند سهم بیشتری از جریان واردات کالاهای اساسی را به خود اختصاص دهند و در کنار بنادر جنوبی، نقش پررنگ‌تری در تأمین و توزیع کالا در کشور داشته باشند.
