matabadmin
تأکید قزاقستان بر توسعه همکاری‌های ترانزیتی با ایران
قاسم جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، در مجمع تجاری قزاقستان–ایران در آستانه اعلام کرد که حجم بار در مسیر ریلی قزاقستان–ترکمنستان–ایران تا سال ۲۰۳۰ می‌تواند دو برابر شود. وی سرمایه‌گذاری در ترمینال بندر شهید رجایی را یکی از پروژه‌های کلیدی این استراتژی دانست و ایران را شریک مهمی در گسترش ظرفیت‌های ترانزیتی منطقه معرفی کرد.
بندر شهید رجایی؛ محور اصلی تجارت ایران
بندر شهید رجایی در نزدیکی بندرعباس و تنگه هرمز، بزرگ‌ترین بندر تجاری ایران محسوب میشود. این بندر سالانه حدود ۷۵ تا ۸۳ میلیون تن بار جابه‌جا می‌کند و ۸۵ تا ۹۰ درصد ظرفیت کانتینری کشور را در اختیار دارد. بیش از نیمی از حجم تجارت ایران نیز از طریق این بندر انجام میشود که اهمیت آن را در کریدور شمال–جنوب دوچندان می‌کند.
اهداف سرمایه‌گذاری قزاقستان
بر اساس تفاهم‌نامه سرمایه‌گذاری امضا شده در آوریل ۲۰۲۵ میان سازمان بنادر و دریانوردی ایران و نهادهای وابسته به دولت قزاقستان، این کشور موظف است ظرف ۳۰ روز پیشنهاد تجاری خود را ارائه دهد. این پروژه چند هدف کلیدی را دنبال می‌کند:
- ایجاد ترمینال اختصاصی برای صادرات قزاقستان و پشتیبانی از حملونقل ترانزیتی آسیای میانه
- تکمیل ارتباطات ریلی از طریق ترکمنستان و اتصال به بنادر جنوبی ایران
- تقویت همکاری با بنادر آکتائو و کوریک در دریای خزر و بنادر ایرانی همچون امیرآباد، انزلی، بندرعباس و چابهار
جایگاه ایران در شبکه ترانزیتی اوراسیا
توکایف ایران را «دروازه ورود به آب‌های آزاد» برای قزاقستان توصیف کرد و به ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی ایران اشاره نمود. وی تأکید کرد که حدود ۸۵ درصد از بار بین چین و اروپا از قلمرو قزاقستان عبور می‌کند و همکاری با ایران می‌تواند ظرفیت‌های ترانزیتی این مسیر را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
چشم‌انداز منطقه‌ای و بینالمللی
قزاقستان پیش‌تر در ژوئن ۲۰۲۵ یک ترمینال چندوجهی در بندر پوتی گرجستان افتتاح کرده بود تا کریدور میانی را تقویت کند. اکنون با سرمایه‌گذاری در بندر شهید رجایی، این کشور قصد دارد زنجیره ریلی–دریایی قزاقستان–ترکمنستان–ایران را توسعه دهد و مسیرهای غیر روسی را برای اتصال آسیای میانه به غرب آسیا و فراتر از آن گسترش دهد. همچنین ایران از سایر شرکای منطقه‌ای مانند ازبکستان برای سرمایه‌گذاری در بندر شهید رجایی و بنادر خلیج فارس استقبال کرده است.
جمع‌بندی
سرمایه‌گذاری قزاقستان در بندر شهید رجایی نه‌تنها به تقویت کریدور شمال–جنوب کمک می‌کند، بلکه جایگاه ایران را به‌عنوان محور اصلی ترانزیت منطقه‌ای تثبیت خواهد کرد. این پروژه می‌تواند مسیرهای تجاری آسیای میانه را متنوع‌تر کرده و نقش ایران را در شبکه حملونقل اوراسیا ارتقا دهد.
