دبیر انجمن شرکتهای کشتیرانی و خدمات وابسته اعلام کرد که در حال حاضر تنها حدود ۵۰ درصد ظرفیت بنادر شمالی کشور در بخش تبادل تجاری دریایی مورد استفاده قرار میگیرد. به گفته وی، میزان بهرهبرداری از ظرفیت انبارش کالا در این بنادر نیز کمتر از ۳۰ درصد است؛ موضوعی که کمبود ناوگان دریایی و استقبال محدود از فعالیت در حوزه دریای خزر از جمله دلایل آن به شمار میروند.
میزان استفاده از ظرفیت بنادر شمالی چقدر است؟
مسعود پلمه، دبیر انجمن شرکتهای کشتیرانی و خدمات وابسته، در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم درباره میزان استفاده از ظرفیت بنادر کشور برای جابهجایی کالا توضیح داد که حدود ۵۰ درصد ظرفیت بنادر شمالی در تبادل تجاری دریایی به کار گرفته میشود.
وی همچنین تأکید کرد که بهرهبرداری از ظرفیت انبارش کالا در این بنادر کمتر از ۳۰ درصد است. این آمار نشان میدهد بخشی از امکانات بندری شمال کشور، بهویژه در حوزه نگهداری و انبارش کالا، همچنان بلااستفاده باقی مانده است.

کمبود ناوگان دریایی چه تأثیری بر فعالیت بنادر شمالی دارد؟
دبیر انجمن شرکتهای کشتیرانی، کمبود کشتی و ناوگان دریایی را یکی از عوامل مهم استفاده نشدن از ظرفیت کامل بنادر شمالی عنوان کرد.
به گفته پلمه، حوزه دریایی شمال کشور در سالهای گذشته چندان مورد استقبال فعالان حملونقل قرار نگرفته و به همین دلیل سرمایهگذاری متناسبی برای توسعه حمل دریایی در این منطقه انجام نشده است.
کمبود شناورهای فعال میتواند تعداد سفرهای دریایی و حجم جابهجایی کالا را محدود کند. در چنین شرایطی، حتی وجود اسکلهها، انبارها و تجهیزات بندری نیز بهتنهایی برای افزایش عملکرد بنادر کافی نیست و توسعه ناوگان و سرمایهگذاری در بخش حملونقل دریایی ضرورت دارد.
ظرفیت بنادر شمالی ایران چقدر است؟
بنادر شمالی کشور در حاشیه دریای خزر قرار دارند و از طریق مسیرهای دریایی با کشورهای همسایه مانند روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان ارتباط تجاری دارند.
بر اساس اظهارات پیشین دبیر انجمن شرکتهای کشتیرانی، ظرفیت اسمی بنادر شمالی ایران حدود ۳۰ میلیون تن در سال برآورد شده است. همچنین برای سال ۱۴۰۵، تبادل تجاری ۱۲ میلیون تنی از مسیر آبراه شمال کشور پیشبینی شده بود.
با وجود این ظرفیت، تحقق اهداف تجاری به عواملی مانند تعداد کشتیهای فعال، تجهیزات تخلیه و بارگیری، امکانات انبارداری، سرمایهگذاری بخش خصوصی و میزان تقاضای حمل در مسیرهای دریای خزر وابسته است.
چرا افزایش بهرهبرداری از بنادر شمالی اهمیت دارد؟
استفاده بیشتر از ظرفیت بنادر شمالی میتواند به تنوعبخشی مسیرهای واردات و صادرات، تقویت تجارت با کشورهای حاشیه دریای خزر و توسعه کریدورهای حملونقل منطقهای کمک کند.
این موضوع بهویژه برای انتقال کالاهای اساسی، غلات، نهادههای دامی و محصولات صنعتی اهمیت دارد. توسعه حمل دریایی در شمال کشور همچنین میتواند بخشی از فشار وارد بر مسیرهای تجاری جنوبی را کاهش دهد؛ هرچند بنادر شمالی از نظر موقعیت جغرافیایی و نوع دسترسی دریایی، جایگزین کامل بنادر جنوبی نیستند.
از سوی دیگر، افزایش فعالیت بندری میتواند زمینه رشد خدمات وابسته مانند انبارداری، حملونقل جادهای و ریلی، ترخیص کالا و خدمات لجستیکی را فراهم کند.
چه اقداماتی برای افزایش فعالیت بنادر شمالی لازم است؟
برای استفاده مؤثرتر از ظرفیت بنادر شمالی، تنها توسعه زیرساختهای فیزیکی کافی نیست. افزایش تعداد شناورهای تجاری، جذب سرمایهگذاری در ناوگان دریایی، بهبود تجهیزات بندری و تقویت ارتباط بنادر با شبکه ریلی و جادهای از جمله اقداماتی است که میتواند بهرهوری این مجموعهها را افزایش دهد.
همچنین ایجاد ثبات در مقررات تجاری، تسهیل فرایندهای گمرکی و توسعه همکاری با کشورهای ساحلی دریای خزر میتواند انگیزه فعالان اقتصادی برای استفاده از مسیرهای شمالی را تقویت کند.
آمار اعلامشده درباره استفاده از تنها نیمی از ظرفیت تجاری و کمتر از ۳۰ درصد ظرفیت انبارش بنادر شمالی نشان میدهد که مسئله اصلی صرفاً کمبود زیرساخت نیست؛ بلکه توسعه ناوگان، جذب سرمایه و افزایش تقاضای حمل نیز باید در برنامههای توسعه دریایی کشور مورد توجه قرار گیرد.
آخرین اخبار حمل و نقل








