سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) همزمان با ۱۸ مه ۲۰۲۶ و روز جهانی زنان دریانورد، با شعار «از سیاست تا عمل: پیشبرد برابری جنسیتی برای برتری دریایی» بر ضرورت عبور از حمایتهای نمادین و حرکت بهسوی اقدامات اجرایی برای تقویت حضور زنان در صنعت دریانوردی تأکید کرد.
روز جهانی زنان دریانورد؛ فراخوانی برای عبور از حمایتهای نمادین
مراسم امسال روز جهانی زنان دریانورد در مقر سازمان بینالمللی دریانوردی در لندن برگزار و بهصورت زنده از طریق کانال یوتیوب این سازمان پخش شد. هدف اصلی این رویداد، افزایش آگاهی جهانی درباره نقش زنان در صنعت دریانوردی و تأکید بر ضرورت جذب، حفظ و اشتغال پایدار زنان در بخشهای مختلف این صنعت است؛ رویکردی که با هدف توسعه پایدار شماره ۵ سازمان ملل متحد (SDG 5) یعنی تحقق برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان هم راستا میباشد.

روز جهانی زنان دریانورد امسال با شعار «از سیاست تا عمل» گرامی داشته شد؛ شعاری که بازتابدهنده نیاز مبرم به تغییرات عملی در صنعت دریایی است. بسیاری از فعالان این حوزه معتقدند گذار از تعهدات نمادین به اقدامات قابل اندازهگیری و پایدار میتواند مسیر حضور واقعی زنان را هموار کند.
حضور زنان در صنعت دریانوردی؛ ضرورتی اقتصادی و مدیریتی
کارشناسان حوزه حملونقل دریایی معتقدند افزایش حضور زنان در صنعت دریانوردی تنها یک مطالبه اجتماعی نیست، بلکه یک ضرورت اقتصادی و مدیریتی برای آینده این صنعت محسوب میشود. تنوع نیروی انسانی، افزایش کیفیت تصمیمگیری، تقویت نوآوری و بهبود فرهنگ سازمانی از جمله مزایایی است که حضور گستردهتر زنان میتواند برای صنعت دریانوردی به همراه داشته باشد.
از این منظر، بسیاری از نهادهای بینالمللی تأکید دارند که مشارکت زنان باید در تمامی سطوح صنعت دریانوردی از جمله فعالیتهای عملیاتی روی کشتی، مدیریت شرکتهای کشتیرانی، آموزشهای تخصصی دریایی و فرآیندهای سیاستگذاری گسترش یابد.
چالشهای پیش روی زنان دریانورد؛ موانع ساختاری در مسیر اشتغال پایدار
با وجود پیشرفتهای حاصل شده در سالهای اخیر، حضور زنان در صنعت دریانوردی همچنان با موانع ساختاری متعددی مواجه است. از جمله مهمترین چالشهایی که در گزارشهای این حوزه مطرح میشود عبارتند از:
- محیط کاری سنتاً مردانه، محدودیت فرصتهای ارتقای شغلی، کمبود زیرساختهای رفاهی مناسب در برخی کشتیها و دشواری ایجاد تعادل میان زندگی شخصی و فعالیت دریایی
- تبعیضهای شغلی و فرهنگی، کمبود الگوهای زن در سطوح مدیریتی و فرماندهی و در برخی موارد آزار یا فشارهای روانی در محیط کار
کارشناسان معتقدند رفع این موانع تنها با تصویب سیاستهای کلی امکانپذیر نیست و نیازمند اقدامات اجرایی مشخص، اصلاح فرهنگ سازمانی، آموزشهای تخصصی، تقویت نظامهای حمایتی و ایجاد سازوکارهای شفاف گزارشدهی در شرکتهای کشتیرانی است.
از سیاست تا عمل؛ مسیر پیشرو برای تحقق برابری جنسیتی
روز جهانی زنان دریانورد فرصتی برای بازنگری در وضعیت حضور زنان در صنعت دریانوردی و بررسی مسیر پیشرو برای تحقق برابری حرفهای در این حوزه است. در این چارچوب، برنامههایی مانند توسعه آموزشهای تخصصی دریایی برای زنان، ایجاد محیطهای کاری ایمن و برابر و افزایش حضور زنان در موقعیتهای مدیریتی و تصمیمگیری از جمله اقداماتی است که میتواند به تحقق برابری جنسیتی کمک کند.
کارشناسان تأکید دارند که آینده صنعت دریانوردی، در کنار پیشرفتهای فناورانه و اقتصادی، نیازمند بهرهگیری از ظرفیتهای انسانی متنوع و برابر است. تحقق شعار امسال تنها زمانی ممکن خواهد بود که سیاستهای اعلام شده به اقدامات اجرایی ملموس تبدیل شود و حضور زنان در صنعت دریانوردی از یک هدف نمادین به یک واقعیت پایدار در سطح جهانی بدل گردد.








