حملات پهپادی اوکراین به نفتکش‌ها هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی در دریای سیاه را به‌شدت افزایش داد

در پی تشدید تنش‌ها و حملات اخیر پهپادی اوکراین به نفتکش‌های فعال در مسیر دریای سیاه، منابع فعال در صنعت کشتیرانی از افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی در این منطقه راهبردی خبر داده‌اند. این تحولات، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای تجاری و پایداری بازار جهانی انرژی و غلات را دوچندان کرده است.

تشدید ناامنی؛ دلیل اصلی افزایش هزینه‌های کشتیرانی در دریای سیاه

دریای سیاه، آبراهی حیاتی برای جابه‌جایی غلات، نفت خام و فرآورده‌های نفتی به شمار می‌رود و نقش کلیدی در اقتصاد کشورهای ساحلی خود نظیر بلغارستان، رومانی، ترکیه، گرجستان، روسیه و اوکراین ایفا می‌کند. هرگونه ناامنی در این منطقه بلافاصله بر بازار جهانی حمل‌ونقل و زنجیره‌های تامین تأثیر می‌گذارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که حملات پهپادی اخیر اوکراین به دو نفتکش که در حال حرکت به سمت یکی از بنادر روسیه بودند، مستقیماً منجر به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی شده است. این حملات، سطح ریسک پذیری برای تردد کشتی‌ها را بالا برده و شرکت‌های بیمه را وادار به بازنگری در نرخ‌گذاری کرده است.

جهش بی‌سابقه نرخ بیمه ریسک جنگ در مسیرهای دریای سیاه

منابع معتبر در صنعت کشتیرانی و بیمه، از جمله خبرگزاری رویترز، تأیید کرده‌اند که نرخ بیمه "ریسک جنگ" برای سفرهای معمول هفت‌روزه در دریای سیاه به‌شدت افزایش یافته است. این بیمه‌ها که بر اساس ارزش کشتی محاسبه می‌شوند، اکنون با نرخ‌های بالاتری به شرکت‌های کشتیرانی ارائه می‌گردند:

بنادر اوکراین: نرخ بیمه از ۰.۴ درصد به ۰.۵ درصد افزایش یافته است.

بنادر روسیه: نرخ بیمه که همواره بالاتر بوده، از ۰.۶ درصد به ۰.۸ درصد رسیده است.

مونرو اندرسون، مدیر عملیات شرکت بیمه و ریسک دریایی Vessel Protect، با اشاره به افزایش حملات اوکراین در دریای سیاه، پیش‌بینی می‌کند که شرکت‌های بیمه نرخ‌های خود را بر اساس گستره احتمالی حملات و احتمال تکرار آن‌ها افزایش خواهند داد. او همچنین هشدار داده است که تداوم این حملات، احتمال واکنش متقابل روسیه را نیز بیشتر می‌کند و این وضعیت منجر به افزایشی یکنواخت در منحنی ریسک برای کشتی‌هایی می‌شود که به روسیه یا اوکراین تردد دارند.

واکنش‌های بین‌المللی و چشم‌انداز آینده حمل‌ونقل دریایی منطقه

این تحولات با واکنش‌های بین‌المللی نیز همراه بوده است. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، حمله به کشتی‌های تجاری در دریای سیاه را اقدامی غیرقابل‌پذیرش خوانده و نسبت به پیامدهای آن به تمامی بازیگران درگیر هشدار داده است. این اظهارات نشان‌دهنده نگرانی فزاینده‌ای درباره امنیت این آبراه استراتژیک و تأثیر آن بر تجارت جهانی است. تشدید ناامنی در دریای سیاه می‌تواند به اختلال در عرضه جهانی غلات و انرژی منجر شود و پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای برای کشورهای واردکننده و صادرکننده در پی داشته باشد.

زنجیره انفجارهای مرموز و ابهامات امنیتی در آب‌های بین‌المللی

حملات اخیر تنها ابعاد بحران امنیتی در دریای سیاه نیست. منابع امنیت دریایی گزارش داده‌اند که از دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون، دست‌کم هفت انفجار در نفتکش‌هایی که در بنادر روسیه حضور داشته‌اند، رخ داده است. این انفجارها حتی در آب‌های مدیترانه نیز مشاهده شده و گمان می‌رود اوکراین پشت برخی از آن‌ها باشد، هرچند که رسماً تأیید نشده است.

به عنوان نمونه‌ای دیگر از این ناامنی‌ها، مدیر نفتکش ترکیه‌ای "مرسین" گزارش داده است که هفته گذشته نزدیک سواحل سنگال، این کشتی مورد چهار انفجار خارجی قرار گرفته است. این کشتی پیش‌تر در یکی از بنادر روسیه پهلو گرفته بود و بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که این حادثه احتمالاً ناشی از مین‌های چسبان دریایی بوده است. سخنگوی اداره بندر داکار ضمن تأیید این حادثه، از ورود حجم زیادی آب به موتورخانه کشتی خبر داد، اما تأکید کرد که کشتی در وضعیت پایدار قرار دارد و تحت نظارت دقیق است. این حوادث زنجیره‌ای، بر پیچیدگی و وسعت چالش‌های امنیتی در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی جهانی می‌افزاید و نیاز به تدابیر امنیتی جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

مجله حمل و نقل مهتاب