اهمیت خطوط کشتیرانی ایران در اقتصاد دریامحور
خطوط کشتیرانی ایران طی پنج دهه گذشته بهعنوان ستون اصلی حملونقل دریایی کشور شناخته میشوند. این بخش با محوریت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL) و شرکت ملی نفتکش ایران (NITC)، نقشی حیاتی در جابهجایی کالا، صادرات نفت و توسعه بنادر ایفا کرده و سهم قابل توجهی در تجارت خارجی کشور دارد.
کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL)؛ بزرگترین ناوگان منطقه
کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران که در سال ۱۳۴۶ تأسیس شد، امروز بزرگترین شرکت کشتیرانی خاورمیانه محسوب میشود. این شرکت با ناوگانی متشکل از بیش از ۱۴۴ فروند شناور و ظرفیت حمل ۵ میلیون DWT، توانایی جابهجایی صدها هزار TEU کانتینر را دارد. همچنین بهرهگیری از حدود ۱۶۰۰ واگن باری، نقش IRISL را در زنجیره حملونقل واردات و صادرات کشور بهویژه در شرایط تحریمی دوچندان کرده است.

شرکت ملی نفتکش ایران (NITC)؛ بازیگر کلیدی بازار انرژی
شرکت ملی نفتکش ایران بهعنوان بزرگترین ناوگان نفتکش منطقه، مسئولیت حمل نفت خام و فرآوردههای نفتی کشور را برعهده دارد. گستره فعالیت این شرکت باعث شده همچنان یکی از بازیگران مهم بازار جهانی حمل دریایی انرژی باقی بماند و نقش راهبردی در امنیت انرژی ایران ایفا کند.
نقش بخش خصوصی در توسعه کشتیرانی
علاوه بر شرکتهای بزرگ دولتی، بیش از ۴۳۰ شرکت خصوصی عضو انجمن کشتیرانی ایران در بنادر اصلی کشور از جمله بندرعباس، بوشهر، انزلی و نوشهر فعال هستند. این شرکتها سهم مهمی در حمل کالاهای کانتینری و ارائه خدمات لجستیکی دارند. از جمله شرکتهای فعال میتوان به مرلید، آمادراه، اسپاد دریا و ایرسا مارین اشاره کرد.
جایگاه ژئوپولیتیک و اقتصادی خطوط کشتیرانی ایران
موقعیت جغرافیایی ایران در مجاورت خلیج فارس و دریای خزر، امکان حضور در مسیرهای استراتژیک دریایی را فراهم کرده است. این جایگاه علاوه بر تأمین بخش عمده حملونقل کالا، نقش کلیدی در صادرات نفت و فرآوردههای نفتی دارد و اهمیت این صنعت را در اقتصاد ملی و امنیت انرژی افزایش داده است.
چالشها و فرصتهای صنعت کشتیرانی ایران
- چالشها: تحریمهای بینالمللی، فرسودگی بخشی از ناوگان و ضرورت نوسازی تجهیزات.
- فرصتها: توسعه خطوط کشتیرانی به آسیا و آفریقا، سرمایهگذاری در کشتیهای کممصرف و مبتنی بر انرژی سبز، و تقویت زیرساختهای بندری.
جمعبندی
خطوط کشتیرانی ایران با محوریت IRISL و NITC نهتنها ستون اصلی حملونقل دریایی کشور هستند، بلکه نقشی راهبردی در تجارت خارجی، امنیت انرژی و توسعه اقتصاد دریامحور ایران ایفا میکنند. آینده این صنعت با نوسازی ناوگان، جذب سرمایهگذاری و توسعه زیرساختهای بندری میتواند جایگاه ایران را در تجارت دریایی جهانی بیش از پیش تقویت کند.








