پایان یک واگذاری پرحاشیه
هیئت وزیران پس از حدود ۱۶ سال، مصوبه واگذاری شرکت حملونقل ریلی رجا به سازمان تأمین اجتماعی را لغو کرد. این واگذاری که در دولت دوم احمدینژاد و بهعنوان رد دیون دولتی انجام شد، از همان ابتدا با واکنشهای منفی فعالان بخش ریلی همراه بود و بسیاری آن را اقدامی شتابزده و بدون آمادهسازی لازم دانستند.
پیامدهای واگذاری رجا به تأمین اجتماعی
مدیران وقت شرکت رجا بارها تأکید کرده بودند که انتقال این شرکت در سال ۱۳۸۸ موجب ناهماهنگیهای گسترده شد و توسعه بخش مسافری ریلی کشور را متوقف کرد. پیامدهای این واگذاری شامل:
- کاهش کیفیت خدمات و افزایش تأخیر در حرکت قطارها.
- توقف پروژههای توسعهای و کاهش حملونقل مسافری برای نخستین بار.

بحران مالی و مطالبات انباشته
رجا طی سالهای گذشته بارها از عدم پرداخت مطالبات خود توسط دولت گلایه کرده است. مدیران این شرکت اعلام کرده بودند که حدود ۳۰۰ میلیارد تومان طلب از دولت دارند و در صورت عدم پرداخت، توان ادامه خدماترسانی در قطارهای حومهای را نخواهند داشت. در مقابل، راهآهن جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کرده بود که رجا بیش از ۱۰۰۰ میلیارد تومان بابت اجاره لکوموتیو و اماکن به راهآهن بدهکار است. این اختلافات مالی، وضعیت شرکت را به شدت بحرانی کرده و نارضایتی مسافران را در پی داشته است.
خصوصیسازی یا اختصاصیسازی؟
کارشناسان بخش ریلی معتقدند واگذاری رجا نمونهای از خصوصیسازی نادرست بود. سیدمیعاد صالحی، مدیرعامل سابق راهآهن، این اقدام را «اختصاصیسازی» و «خصولتیسازی» نامید و تأکید کرد که تأمین اجتماعی هیچ علاقهای به مدیریت این شرکت نداشت و تنها با اجبار آن را پذیرفت. به گفته او، واگذاری به سازمانی که اولویتهای دیگری دارد، موجب شد بزرگترین شرکت ریلی مسافری کشور در مسیر افول قرار گیرد.
چشمانداز آینده رجا پس از لغو واگذاری
اکنون با لغو مصوبه واگذاری، این پرسش مطرح است که آیا رجا میتواند به روزهای اوج خود بازگردد؟ کارشناسان معتقدند نخستین گام برای احیای این شرکت، انتصاب مدیری هماهنگ با برنامههای وزارت راه و شهرسازی و تدوین راهبردی تازه برای توسعه بخش مسافری ریلی است. بازگشت اعتماد عمومی، ارتقای کیفیت خدمات و حل بحرانهای مالی میتواند مسیر بازسازی رجا را هموار کند.
جمعبندی
لغو واگذاری رجا به تأمین اجتماعی پس از ۱۶ سال، فرصتی تازه برای بازتعریف جایگاه این شرکت در صنعت حملونقل ریلی ایران است. اگرچه مشکلات مالی و مدیریتی همچنان پابرجاست، اما با برنامهریزی دقیق و حمایت دولت، امید میرود «آب رفته به جوی بازگردد» و رجا بار دیگر به عنوان ستون اصلی حملونقل مسافری کشور نقشآفرینی کند.








